Stjórnsýsluréttur – málsmeðferð 2. útg. (2025) e. Pál Hreinsson

Þegar til stendur að beita opinberu valdi í einstöku máli um rétt eða skyldu manns gilda ákveðnar reglur um meðferð þess. Efni ritsins fjallar um þessar málsmeðferðarreglur svo og aðrar reglur sem þeim tengjast.

Framsetning ritsins er sem fyrr í handbókarformi. Þetta form líkist um margt skýringarritum ef frá er talinn sá munur að handbókin byggist á almennri efnisflokkun á umfjöllunarefni fræðasviðsins en skýringarrit byggjast upp á skýringu einstakra lagagreina eftir röð þeirra í viðkomandi lögum. Í þessari handbók eru annars vegar dregin saman fræðin svo og lögskýringarsjónarmið sem líta ber til við skýringu málsmeðferðarreglna sem gilda um meðferð stjórnsýslumála. Hins vegar eru reifaðir helstu dómar

Hæstaréttar og Landsréttar og álit umboðsmanns Alþingis sem reglurnar varða.

Í 2. útgáfu ritsins hafa alveg nýir kaflar verið ritaðir um þagnarskyldu og um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga.

Aðrir kaflar hafa verið uppfærðir miðað við nýjustu fræðiskrif, dóma og álit umboðsmanns Alþingis.

Ritið skiptist í 28 kafla þar sem umfjöllunarefnin eru eftirfarandi:

1. kafli Stjórnsýsluréttur

2. kafli Markmið málsmeðferðarreglna

3. kafli Réttarheimildir málsmeðferðarreglna og lagaskil

4. kafli Um tilurð stjórnsýslulaga og túlkun þeirra

5. kafli Almenn aðferðarfræði við töku stjórnvaldsákvarðana

6. kafli Stjórnvald í skilningi stjórnsýslulaga

7. kafli Stjórnvaldsákvarðanir

8. kafli Aðili stjórnsýslumáls

9. kafli Aðstoðarmenn og umboðsmenn aðila stjórnsýslumáls

10. kafli Valdmörk stjórnvalda

11. kafli Sérstakar hæfisreglur

12. kafli Upphaf stjórnsýslumáls

13. kafli Leiðbeiningarskylda stjórnvalds

14. kafli Málshraðareglan

15. kafli Rannsóknarreglan

16. kafli Álitsumleitan

17. kafli Andmælareglan

18. kafli Upplýsingaréttur aðila stjórnsýslumáls

19. kafli Persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga

20. kafli Tjáningarfrelsi og þagnarskylda

21. kafli Ákvörðun máls

22. kafli Form stjórnvaldsákvarðana

23. kafli Rökstuðningur og kæruleiðbeiningar

24. kafli Birting ákvörðunar

25. kafli Rafræn meðferð stjórnsýslumála

26. kafli Tunga íslenskrar stjórnsýslu

27. kafli Um nauðsyn virkrar stjórnunar við meðferð stjórnsýslumála

28. kafli Ógilding stjórnvaldsákvarðana vegna annmarka á málsmeðferð

Höfundur: Páll Hreinsson, forseti EFTA-dómstólsins.

Fjöldi blaðsíðna: 1148 bls.